/ Sağlık Köşesi / Kadınlar İçin
Kadınlar İçin
Gestasyonel Diyabette Nasıl Beslenmelisiniz

Gestasyonel Diyabette Nasıl Beslenmelisiniz


Gestasyonel Diyabette Nasıl Beslenmelisiniz

Dünyaya bir minik getirmeye hazırlanıyorsunuz ve sıra rutin kontrollerden biri olan şeker yükleme testinde. Ancak o da ne? Test sonucu gestasyonel diyabet olduğunuzu söylüyor! Sakın telaşlanmayın, gestasyonel diyabeti kontrol altına alabilir ve hem bebeğiniz hem de kendiniz için en sağlıklı şekilde bu dönemi atlatabilirsiniz!

Gestasyonel Diyabet Nedir?

Gestasyonel diyabet, gebelik ile başlayan veya gebelik sırasında ortaya çıkan, yüksek kan şekeri düzeyi ile seyreden bir karbonhidrat metabolizması bozukluğu. Gebelikle başladığı gibi gebeliğin bitmesiyle sonlanan bu hastalığa dikkat etmeniz ve hamilelik döneminde beslenmenize özen göstermeniz en önemli kural. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin 2014 verilerine göre gestasyonel diyabete sahip anne adayları %9.2 gibi azımsanamayacak bir kitleyi oluşturuyor.

Bu Neden Benim Başıma Geldi!

Bebek büyürken plasenta bebeğin büyümesini destekler. Plasentada üretilen hormonlar bebeğin gelişimi için gereklidir. Ancak üretilen bu hormonlar aynı zamanda annenin insülin üretimini engelleyebilir ve annede insülin direncinin gelişmesine sebep olabilir. İnsülin direnci, annenin vücudunun insülini kullanmasını zorlaştırdığı gibi, kan şekerinin normal seviyeye inebilmesi için 3 kat daha fazla insüline ihtiyaç bile duyabilir. İşte gestasyonel diyabet de tam da bu adımda meydana geliyor. Annenin vücudu hamilelikte ihtiyacı olan insülin üretemediğinde ve kullanamadığında gestasyonel diyabete sahip bir anne adayı oluyorsunuz. Yeterli insülin üretilemediğinde glikoz kanı terk edemiyor ve enerjiye dönüşemiyor.

Her ne kadar sadece yüksek risk grubundaki anne adaylarının gestasyonel diyabete yakalanacağı gibi bir düşünce yaygın olsa da, gestasyonel diyabet her anne adayının başına gelebilecek bir rahatsızlık. Çok zayıf veya normal kiloda anne adayları gestasyonel diyabet geçirebileceği gibi, çok kilolu ve obez anne adayları da bu hastalığa yakalanabilirler. Ancak elbette herkes eşit risk derecesine sahip değil.

Eğer;
  • Beden kitle indeksiniz 25 kg/m²’nin altındaysa yani zayıf veya normal kiloda bir bireyseniz,
  • 25 yaşın altındaysanız,
  • Ailede ya da sizde bir diyabet öyküsü yoksa düşük risk grubundasınız.
Eğer;
  • Beden kitle indeksiniz 25 kg/m² veya üzerindeyse yani fazla kilolu veya obezseniz,
  • Aşağıdaki durumlardan en az birine sahipseniz;
  • Hareketsiz yaşam
  • Aile öyküsünde diyabet geçmişi
  • Şişman bebeklik veya çocukluk
  • Hipertansiyon
  • Kan yağlarında artış
  • Polikistik over sendromu
  • Gizli şeker yüksek risk grubundasınız.
Eğer;
  • Beden kitle indeksiniz 30 kg/m²’nin üzerindeyse yani 2. Derecede obez veya morbid obezseniz,
  • Daha önceden gestasyonel diyabet öykünüz varsa,
  • Daha önceden şişman bebek doğurduysanız,
  • Aile öyküsünde diyabet geçmişi varsa,
  • Polikistik over sendromuna sahipseniz,
  • Glikozüri varsa çok yüksek risk grubundasınız.


Gestasyonel Diyabet Beni ve Bebeğimi Nasıl Etkiler?
Gestasyonel diyabet genellikle hamileliğin son aylarına doğru ortaya çıkar. Yani bebeğin bütün vücut formunun tamamlandığı ancak büyüme ve gelişmenin devam ettiği dönemde gestasyonel diyabet ile karşılaşabilirsiniz. Bu yüzden gestasyonel diyabet doğumsal anomalilere sebep olmaz. Ancak bu, gestasyonel diyabetin bebeğinize ve size zarar vermediği anlamına gelmiyor. Gestasyonel diyabet geliştiğinde pankreas insülin üretmek için daha fazla çalışır; fakat insülin sizin kan şekerinizi düşüremez. Her ne kadar insülin plasentadan geçemese de, glikoz ve diğer besin öğeleri plasentadan geçebilir. Bu yüzden kanınızdaki fazla glikoz plasentadan bebeğinize geçer ve onun kan şekeri seviyesinin yükselmesine sebep olur. Bu durum bebeğinizin yüksek glikoz seviyesini normale çevirebilmek için pankreasının daha fazla insülin salgılamaya çalışmasına yol açar. Bebeğiniz büyüme ve gelişme için ihtiyacı olandan daha fazla kalori aldığı için, fazla kalori yağ olarak depolanır. Bu durum kontrol altına alınmazsa; bebeğin iri doğmasına, erken doğmasına, anne karnında fazla insülin salgıladığı için düşük kan şekeriyle doğmasına, solunum problemleri yaşamasına, ileride obezite ve tip 2 diyabet riski taşımasına, kalp, böbrek, sindirim sistemi ve kulak anomalileri gelişmesine sebep olabilir.

Elbette gestasyonel diyabet kontrol altına alınmadığında sadece bebeğiniz değil, siz de yüksek risk altındasınız. Kan şekeri yüksekliği normal seviyelerde tutulmazsa; preeklampsiye (gebelikte tansiyon yüksekliği-gebelik zehirlenmesi olarak da bilinir), annede idrar yolu ve vajinal mantar enfeksiyonlarına sebep olabilir. Ayrıca doğum sonrası annenin tip 2 diyabete yakalanma riskini arttırabilir.

Gestasyonel Diyabetli Anne Adaylarının Dikkat Etmesi Gerekenler:
Gestasyonel diyabet tanısı aldıysanız, hem bebeğinizin hem de sizin bu hamilelik sürecini sağlıklı geçirebilmeniz ve ilerideki risklerin önüne geçilebilmeniz için beslenmenize ve yaşam şeklinize daha da dikkat etmeniz gerekiyor. Gebeliğiniz boyunca düzenli olarak kan şekeri ölçümlerinizi yapmalı ve beslenme şeklinize özen göstermelisiniz.

Genel beslenmenizde;
  • Düzenli olarak günde 2,5-3 litre su tüketmeye özen göstermelisiniz.
  • Basit şeker içeren besinlerden uzak durmalısınız. Şekerli ve asitli içecekler, çikolata, pasta, hazır kek, şekerleme gibi yüksek şeker içeren yiyeceklerin yerini meyve, süt, yoğurt, tahıllı krakerler gibi besinler almalı
  • Kan şekerinizi yavaş yükseltecek olan glisemik indeksi düşük besinleri tercih etmeye özen göstermelisiniz. Böylece kan şekerinizin yavaş yükselmesini, dengede kalmasını ve yavaş düşmesini sağlayabilir, kan şekerinin ani düşüş ve yükselişlerini engelleyebilirsiniz.
  • Besin gruplarını tüketirken belirtilen miktarlara dikkat etmelisiniz. Her ne kadar tercihleriniz sağlıklı besinlerden yana olsa da ihtiyacınızdan daha fazla yiyecek tüketmeniz, yüksek kalori alımına ve almanız gerekenden daha fazla kilo almanıza sebep olabilir. Bu durum doğum sırasında ve sonrasında bebek ve sizin için bir takım riskler oluşturabilir (doğumda zorlanma, ilerideki dönemde bebeğin obezite ile karşılaşma ihtimalinin artması,vb.). Gestasyonel diyabette de kilo artışı fazla olabilceğinden kilo alımında kontrollü olmak oldukça önemlidir. Gebeliğe başladığınız kiloyu boyunuzun karesine bölerek, gebeliğe başladığınız dönemdeki beden kitle indeksinizi (bki) bulabilirsiniz. Elde ettiğiniz beden kitle indeksine göre gebelik boyunca almanız gereken ortalama kiloyu hesaplayabilirsiniz.

Gebelik Boyunca Almanız Gereken Ortalama Kilo

18,5 altı ise Gebeliğe zayıf başladınız. Gebelik boyunca 17-22 kg ağırlık kazanmanız normal.
18,6 – 24,9 arasında ise Gebeliğe normal kiloda başladınız. Gebelik boyunca 9-12 kg ağırlık kazanmanız normal.
25,0 – 29,9 arasında ise Gebeliğe fazla kiloda başladınız. Gebelik boyunca 7-8 kg ağırlık kazanmanız normal.
30 ve üzeri ise Gebeliğe obez olarak başladınız. Gebelik boyunca 6.5-7 kg’dan fazla ağırlık kazanmamalısınız.
  • Her besin öğesinden dengeli şekilde tüketerek vücudunuzun ve bebeğinizin ihtiyaçlarına cevap vermeye özen göstermelisiniz.
  • Öğün atlamamaya ve ara öğünlerde kan şekerinizin dengeli yükselmesi için 1 porsiyon meyve + 1 kase yoğurt gibi hem karbonhidrat hem de protein kaynaklarını bir arada tüketmeye özen göstermelisiniz.
  • Lif açısından zengin; tahıllı ekmek, bulgur pilavı, kinoa, karabuğday, kurubaklagiller, tam tahıllı makarna, yeşil yapraklı sebzeler, taze ve kuru meyveler gibi besinlerden yararlanmanız hem olası kabızlık sıkıntılarının önüne geçmenize hem de kan şekerinizin uzun süre dengede kalmasına yardımcı olacaktır. Kan şekerini yükseltebileceği düşüncesiyle karbonhidrat kaynakları tamamen diyetten çıkarılmamalıdır. Yapılan araştırmalar gebelikte yeterli protein ve yağ alınsa bile, yetersiz karbonhidrat alımının bebeğin beyin gelişimi üzerinde olumsuz etkilere sebep olduğunu bulmuştur. Diyette karbonhidrat kaynaklarının besleyici ve sağlıklı formları mutlaka bulunmalıdır.
  • Yağlı, baharatlı ve şekeri aniden yükseltip aniden düşürecek yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Beyaz ekmek, börek, patates, meyve suyu, bal, reçel gibi besinler şekerin aniden yükselmesine sebep olacağı için bu tür besinlerden uzak durulmalıdır.
  • Dengeli bir beslenme programıyla beraber hafif yürüyüşler yapılabilir. Böylece hem fiziksel aktiviteyle normalden fazla kilo alımı engellenebilir, hem de normal kan şekeri değeri korunabilir. Haftada 3 veya 4 gün, 30 dakika yürüyüş yapılabilir. Ancak kan şekerinin aşırı düşmesini engellemek için ağır sporlar kesinlikle yapılmamalıdır.

1800 Kalorilik Örnek Gestasyonel Diyabet Diyeti


Kahvaltı:
  • 1 adet haşlanmış yumurta
  • 1 dilim beyaz peynir
  • Bol yeşillik, söğüş (yağsız)
  • 2 dilim esmer ekmek
1. Ara:
  • 1 adet elma + 1 bardak süt
Öğle:
  • 1 porsiyon sebze yemeği (az yağ ile hazırlanmış)
  • 3 yemek kaşığı yoğurt
  • 6 yemek kaşığı haşlanmış yeşil mercimek veya tam tahıllı makarna ile hazırlanmış bol yeşillik ile salata (yağsız)
2.Ara:
  • 3 adet kuru kayısı + 2 tam ceviz + 1 kutu probiyotik yoğurt
3. Ara:
  • 1 dilim esmer ekmek + 3 yemek kaşığı lor peyniri + 4-5 adet cherry domates + 1-2 adet salatalık
Akşam:
  • 1 kase çorba
  • El büyüklüğünde et/tavuk/balık/hindi (ızgara veya fırında)
  • Bol salata (yağsız)
  • 1 bardak ayran
  • 2 dilim esmer ekmek
Gece:
  • 1 kutu probiyotik yoğurt + 1 adet elma veya portakal
Copyright:2016
Web Tasarım